Storyboardda Oklar ve Semboller Ne Anlama Gelir

Bir storyboard karesine ilk kez baktığınızda kutunun içine serpiştirilmiş düz oklar, kavisli çizgiler ve kısacık harf kısaltmaları görürsünüz. Peki storyboardda oklar ve semboller ne anlama gelir? Kısacası bunlar, tek bir hareketsiz karenin içine "kamera nasıl kımıldayacak, kim nereye gidecek" bilgisini sıkıştıran ortak bir görsel dildir. Doğru kullanıldığında ekipteki herkes tek bakışta aynı çekimi hayal eder.

Bu rehberde okların iki temel türünü, en yaygın kamera hareketi sembollerini, geçiş gösterimlerini ve sık kullanılan çizim kısaltmalarını örneklerle açıklıyoruz. Storyboard'un ne olduğuna dair temel bir tazeleme isterseniz storyboard nedir ve nasıl yapılır rehberimizle başlayabilirsiniz.

Oklar ve semboller neden kullanılır

Storyboard yalnızca donmuş bir kareyi gösterir, ama film hareketten doğar. Bir karenin içindeki hareketi kelimelerle uzun uzun yazmak yerine ok çizmek çok daha hızlı ve nettir. Yönetmen, kameraman ve kurgucu aynı sayfaya bakıp aynı planı görür.

Bu semboller aynı zamanda bir tür kısayoldur. "Kamera özneye doğru yavaşça yaklaşsın" cümlesini yazmak yerine köşelerden içeri bakan birkaç ok ve küçük bir not yeterlidir. Set gününde zaman kazandıran şey işte bu ortak dildir.

Storyboard ok işaretleri: temel mantık

Storyboard ok işaretleri iki gruba ayrılır ve bu ayrımı bilmek her şeyi kolaylaştırır:

• Kamera okları: Kameranın kendisinin nasıl hareket ettiğini gösterir. Genelde daha kalın çizilir ve karenin kenarına yakın durur.
• Özne okları: Kare içindeki karakterin ya da nesnenin hareketini gösterir. Daha ince çizilir ve doğrudan hareket eden nesnenin üstünden başlar.

Bir başka altın kural da çizginin biçimiyle ilgilidir. Düz ok kaydırma (dolly/tracking) gibi doğrusal, fiziksel bir hareketi anlatır. Kavisli ok ise pan veya tilt gibi kameranın yerinde durup döndüğü hareketi anlatır. En sık karıştırılan nokta tam olarak budur, o yüzden okun yanına her zaman kısa bir yazılı not eklemek en güvenli yöntemdir.

Storyboard kamera hareketi sembolleri

En çok kullanılan storyboard kamera hareketi sembollerini ve nasıl çizildiklerini şöyle özetleyebiliriz:

• Pan (yatay çevirme): Karenin üst veya alt kenarında sağa ya da sola bakan uzun bir ok. Yanına "PAN →" notu düşülür.
• Tilt (dikey çevirme): Karenin yan kenarında yukarı veya aşağı bakan bir ok. Kamera sabit kalır, yalnızca yukarı-aşağı bakar.
• Zoom in / out: Karenin dört köşesinden içeri bakan oklar yakınlaştırmayı (zoom in), dışarı bakan oklar uzaklaştırmayı (zoom out) gösterir.
• Dolly / kaydırma (tracking): Kameranın fiziksel olarak yaklaşması veya özneyle birlikte yürümesi. Sık sık dört köşeden içeri bakan düz oklarla ya da yandan uzanan büyük bir okla ve "DOLLY IN" notuyla gösterilir.
• Pedestal / kreyn: Kamera gövdesinin dikey olarak yükselip alçalması. Büyük bir dikey ok ve açıklama notu yeterlidir.

Zoom in ile dolly in görsel olarak neredeyse aynı işaretlenir, oysa sinemasal etkileri tamamen farklıdır. İkisini ayırt etmenin tek güvenilir yolu okun yanına yazılı not düşmektir. Bu hareketlerin kadraja etkisini daha iyi anlamak için çekim ölçekleri ve kamera açıları yazımıza da göz atabilirsiniz. Kavramların tarihçesi için Wikipedia'nın kamera pan maddesi) iyi bir başlangıçtır.

Karakter ve nesne hareketini gösteren oklar

Özne okları, kare içinde birinin ya da bir şeyin nereye gideceğini anlatır. Bir karakterin soldan sağa yürüyeceğini göstermek için ayaklarının hizasından başlayan ince, düz bir ok çizersiniz. Okun ucu varış noktasını, uzunluğu ise kabaca mesafeyi ima eder.

Kavisli oklar burada da işe yarar. Bir karakterin başını çevirmesi, bir kapının açılması ya da bir nesnenin dönmesi gibi hareketler küçük bir kavisli okla anlatılır. Öznenin kareye girip çıkışını göstermek istiyorsanız, oku kadrajın dışından başlatıp içeri (giriş) ya da içeriden dışarı (çıkış) doğru çizmeniz yeterlidir.

Storyboardda geçiş gösterimi

Storyboardda geçiş gösterimi tek bir karenin içinde değil, kareler arasında yapılır. En yaygın gösterimler şunlardır:

• Kesme (cut): Çoğu zaman hiçbir sembol yoktur; kareler yan yana durur ve varsayılan geçiş kesmedir.
• Kararma (fade in / out): "FADE IN" veya "FADE OUT" yazısı ya da karenin bir köşesinden koyulaşan bir tarama ile gösterilir.
• Zincirleme / bindirme (dissolve): İki kare arasına çizilen bir "X" işareti veya "DISS" kısaltmasıyla belirtilir.
• Silme (wipe): İki kare arasında geçişin yönünü gösteren bir ok ya da çizgiyle işaretlenir.

Geçişleri sembol yerine sade bir yazıyla belirtmek de tamamen geçerlidir; önemli olan tutarlı olmaktır. Dissolve gibi geçişlerin sinemadaki karşılığı) hakkında daha fazlasını okuyabilirsiniz.

Diğer storyboard çizim sembolleri ve kısaltmalar

Oklar dışında, storyboard çizim sembolleri arasında sık gördüğünüz birkaç yazılı kısaltma daha vardır. Bunlar karenin köşesine ya da altındaki not alanına yazılır:

• FG / BG: Ön plan (foreground) ve arka plan (background).
• OTS: Omuz üstü çekim (over the shoulder).
• POV: Öznel bakış, karakterin gözünden görülen kare.
• SFX: O karede duyulması gereken ses efekti.
• CU / WS: Yakın çekim (close-up) ve geniş çekim (wide shot).

Bu kısaltmalar evrensel bir standart değildir; stüdyodan stüdyoya küçük farklar gösterebilir. Storyboard'unuzu dijital ortamda hazırlıyorsanız dijital storyboard nasıl hazırlanır rehberi bu notları düzenli tutmanıza yardımcı olur.

Sembolleri okunaklı tutmanın yolları

En temiz storyboard bile okları kalabalıklaşınca okunmaz hale gelir. Birkaç basit kural karelerinizi anlaşılır tutar:

• Bir karede en fazla bir ya da iki ana hareket gösterin; gerisini bir sonraki kareye taşıyın.
• Her oku kısa bir yazılı notla eşleştirin, çünkü tek başına ok çoğu zaman belirsizdir.
• Tüm sayfa boyunca tutarlı bir lejant kullanın: kamera okları hep kalın, özne okları hep ince olsun.
• Renk kullanabiliyorsanız kamera ve özne hareketlerini farklı renklere ayırın.

Daha fazla pratik öneri için storyboard ipuçları ve çizim tekniklerini anlattığımız storyboard çizimi nasıl yapılır yazılarına bakabilirsiniz. Kavramın kökeni için de Wikipedia'daki storyboard maddesi faydalıdır.

Storyboard'unuzu videoya dönüştürün

Okları ve sembolleri öğrenmenin en iyi yolu, çizdiğiniz planın gerçekten hareket ettiğini görmektir. Scriptly ile bir yapay zeka yönetmenle sohbet ederek karakterlerinizi tasarlar, sahneleri sahne sahne planlar ve her kareyi seslendirme, kelime senkronlu altyazı ve müzikle birlikte kısa bir filme dönüştürürsünüz; ayrı bir kurgu bilgisine gerek kalmaz.

Kafanızdaki pan, dolly ve geçiş fikirlerini pratikte denemek istiyorsanız Scriptly'yi hemen deneyin ve storyboard'unuzu izlenebilir bir videoya çevirin.